Leg de angst voor wetticisme af

Van alle mensen zouden juist Christenen het verlangen moeten hebben om positief te veranderen: het verbreken van zondige gewoontes, groeien in de vreze des Heeren en steeds meer leven naar de waarheid. Toch blijft in onze strijd de zonde aanwezig en is onze vijand onvermoeibaar aan het proberen ons in dat streven af te leiden, te ontmoedigen of ons te kleineren. Eén van zijn bekende tactieken is wetticisme, het reduceren van het Christelijke leven tot een rijtje ‘do’s en don’ts’ om een vreugdevolle en geestvervulde levenswandel met Christus te veranderen in een vreugdeloos en berekenend streven naar goedheid in onszelf en voor onze eigen eer. Een streven waar het ontbreekt aan de echte genade van het Evangelie en ware vrijheid.

Maar er bestaat nog een ander gevaar dat veel subtieler is dan de verstikkende val van wetticisme. Eentje die een geestelijk leven negeert uit angst voor wetticisme. Voorganger Colin Smith observeert deze trend onder jonge Christenen en geeft de volgende waarschuwing: “Laat de angst voor wetticisme je niet beroven van de vrucht die een regelmatige wandel met God oplevert.”

In onze tegenstand tegen wetticisme (wat goed is) kunnen we snel doorschieten en de aan ons gegeven wegen van Gods genade negeren.

Wetticisme en discipline
Een aantal jaar geleden, toen mijn man en ik samen in een Bijbelstudiegroep zaten met andere Christelijke stellen, stelde een man voor dat we onszelf niet moesten dwingen om voor elke maaltijd te bidden. “Als we dat toch deden, zou dat dan geen wetticisme zijn?” vroeg hij. “Als we ons niet dankbaar voelen op dat moment, zijn we dan niet hypocriet en wettisch als we bidden en God danken voor het voedsel uit gewoonte?” Hoewel zijn redenering niet helemaal stand leek te houden, merkte ik toch dat ik erover ging nadenken. Een tijd lang probeerde ik deze methode: alleen bidden als ik me daartoe geroepen voelde. Ik zal toegeven dat dit alleen maar tot ondankbaarheid leidde.

Toen ik nadacht over Colin Smith’s waarschuwing begon ik me te realiseren wat een subtiele leugen dit is geworden in de levens van veel gelovigen. Uit angst om wettisch te zijn kunnen we onszelf beroven van de vrucht die een regelmatige wandel met God in geestelijke discipline oplevert, terwijl de apostel Paulus ons in 1 Korintiërs 9:24-27 juist vertelt om deze manier van denken te weerstaan:

Weet u niet dat zij die in de renbaan lopen, allen wel lopen, maar dat slechts één de prijs ontvangt? Loop dan zo dat u die verkrijgt. En iedereen die aan een wedstrijd deelneemt, beheerst zich in alles. Zij nu doen dat om een vergankelijke krans te ontvangen, maar wij om een onvergankelijke te ontvangen. Ik loop daarom niet zonder duidelijk doel en ik vecht zó met de vuist dat ik niet maar wat in de lucht sla. Maar ik oefen mijn lichaam op harde wijze en maak het dienstbaar, opdat ik niet misschien, na anderen gepredikt te hebben, zelf verwerpelijk wordt.

Het gevaar van verwarring tussen ‘wetticisme’ en ‘door de Geest aangevuurde discipline’ is dat we de door God gegeven middelen die cruciaal zijn voor onze continue groei, heiliging, bescherming en intimiteit met Christus kunnen verliezen. Dus als we erover nadenken of onze persoonlijke discipline (of het gebrek daaraan) gebaseerd is op wetticisme of het Evangelie kunnen we onszelf de vraag stellen: “streef ik ernaar om de wet te houden vanuit mijn eigen kracht om Gods vergeving en goedkeuring te verdienen, of strijd ik vanuit de kracht van de Heilige Geest, met als doel het groeien in Christus en het meer en meer reflecteren van Hem?”

Het gevaar van verwarring tussen ‘wetticisme’ en ‘door de Geest aangevuurde discipline’ is dat we de door God gegeven middelen die cruciaal zijn voor onze continue groei, heiliging, bescherming en intimiteit met Christus kunnen verliezen.

Wetticisme komt voort uit een vertrouwen in eigen kunnen, wat trots en zelfrechtvaardiging produceert. Geestelijke discipline, aan de andere kant, erkent dat we al volledig geaccepteerd zijn door God door geloof alleen, en dat we afhankelijk zijn van de kracht van de Heilige Geest en naar heiligheid streven; wat weer vrijheid en vreugde voortbrengt als we groeien in godvrezendheid. Zulke discipline laat een hart zien dat verstandig leeft in de zekerheid van Christus en het onvergankelijke loon dat komen zal. 

Zal het me helpen om te kunnen lopen?
Als tiener hoorde John Piper een preek over Hebreeën 12:1-2: “laten ook wij, nu wij door zo’n menigte van getuigen omringd worden, afleggen alle last en de zonde, die ons zo gemakkelijk verstrikt. En laten wij met volharding de wedloop lopen die voor ons ligt, terwijl wij het oog gericht houden op Jezus.” De voorganger daagde hem uit om de wedstrijd niet te lopen door alleen maar de vraag te stellen: “is dit zonde?” maar “helpt het me om de wedloop te lopen?”

Piper: “Gaat het me in de weg staan als ik probeer om geduldiger te worden, om vriendelijker, aardiger, liefdevoller, heiliger, puurder en meer zelfbeheerst te worden? Gaat het me in de weg staan of zal het me helpen?” Dat is de vraag die wij onszelf moeten stellen.

Vraag de maximale rechtvaardigheids-vraag, niet de minimale.

Als je die mentaliteit hebt zul je niet vragen: “hoeveel zonde kan ik ontwijken?” maar “hoeveel gewicht kan ik afleggen zodat ik lichtvoetig ben in de race van de rechtvaardigheid?”

Vind jij zijn woorden net zo overtuigend en motiverend als ik? Willen we een leven leiden waarin we zonde alleen maar ontwijken of verlangen we ernaar om met een proactieve houding alles af te leggen dat ons tegenwerkt om goed te kunnen rennen? Dat vergt discipline! Als we toegerust willen zijn om de race te rennen dan moeten we ons voorbereiden.

Zelfs in seizoenen van droogte
Ik ben er zeker van dat de meesten van ons zouden toegeven dat, zo nu en dan, onze tijd met God in Zijn Woord, in gebed en in de kerk puur een plicht was en geen genoegen. Maar lezen, mediteren, memoriseren, luisteren en het toepassen van Gods Woord is voedsel voor de ziel van een gelovige. Zonder deze discipline zijn we gevoelig om van de waarheid weg te drijven en zijn we vatbaar om weggeblazen te worden als de stormen van het leven rondom ons razen. 

Sterker nog, de tijden dat ons gevoel het minst zin heeft om de Bijbel te lezen en in de kerk te zitten zijn meestal de tijden dat we die dingen juist het hardst nodig hebben. Als we die geestelijke disciplines laten varen, zal dat meer doen dan ons weghouden van wetticisme, het zal ons weghouden van de Leven-gevende waarheid, hoop en kracht die wij allemaal zo wanhopig hard nodig hebben. We moeten stoppen met het maken van excuses waarom we geen tijd hebben om te mediteren, studeren en lezen in de Schrift. Hoewel onze gewoontes er verschillend uitzien, afhankelijk van het seizoen in ons leven, moeten we creatieve manieren vinden om onszelf te voeden met Gods Woord, juist in die seizoenen. 

Wij hebben één leven, één race en één kans. Hoe we onze tijd besteden laat heel goed zien waar onze schat ligt. 

Privilege van discipline
Wij hebben allemaal unieke gebieden die meer discipline nodig hebben dan andere. Zouden we het bijvoorbeeld wettisch vinden voor een alcoholist om alcohol buiten zijn huis te houden? Is het wettisch voor mensen die zich beheerst voelen door hun smartphone, deze in te ruilen voor een minder luxe telefoon? Is het wettisch voor een gezin om ‘nee’ te zeggen tegen een sport waarvan de wedstrijden plaatsvinden op zondagmorgen, omdat de kerk prioriteit krijgt? Nee, dat is niet zo. Het creëert geestelijke disciplines en bescherming voor henzelf in gebieden waarvan zij weten dat ze kwetsbaar zijn.

Godvrezende discipline is niet wettisch. Integendeel, het is een gepaste en verstandige reactie van een uitverkoren, vergeven en bevrijd kind met de inwonende Heilige Geest van God. 

Het zou voor ons allemaal goed zijn om wijsheid te zoeken in gebed, advies en Gods Woord om te zien of er gebieden in onze levens zijn waar het nodig is om nieuwe disciplines en gewoontes in te bouwen met als doel alles af te leggen wat ons niet helpt om goed te rennen.

Christen, als je naar het jaar kijkt dat nog voor je ligt, pas op dat je geen gewicht toevoegt op je schouders door doelen en veranderingen na te jagen vanuit een schuldgevoel of zelfvertrouwen. Maar laten we ons ook niet verleiden tot levens zonder discipline. Na verloop van tijd zal godvrezende discipline, onder de vlag van het Evangelie, steeds minder aanvoelen als pure discipline en steeds meer als een privilege.

Godvrezende discipline is niet wettisch. Integendeel, het is een gepaste en verstandige reactie van een uitverkoren, vergeven en bevrijd kind met de inwonende Heilige Geest van God.

Bron: desiringgod.org