Pasen en pijn: hoe de lijdensweek spreekt in een tijd van corona

Deze week staat in de christelijke traditie bekend als de lijdensweek. Hoewel we gemakkelijk onderschatten hoeveel lijden een groot deel van de wereldbevolking ‘normaalgesproken’ over zich heen krijgt, krijgt de lijdensweek voor de gemiddelde westerling ineens een hele actuele toepassing. Er woedt een wereldwijde plaag, de IC’s liggen vol, mensen sterven in grote getale aan een verstikkingsdood, en het leger wordt op sommige plekken ingeschakeld om lijken te ruimen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de bijeffecten van de situatie; denk aan de enorme eenzaamheid onder alleenstaanden en ouderen, aan mensen die lijden aan kanker of andere aandoeningen wiens operaties of chemokuren zijn uitgesteld, of aan de enorme toename van huiselijk geweld en misbruik. In de Verenigde Staten zou deze week, in een hele letterlijk zin, een lijdensweek worden; volgens de president zou het virus deze week het meest heftig toeslaan.

Het is goed dat wij hier als christenen, in misschien wel de meest unieke lijdensweek van ons leven, bij stilstaan en vol ontferming meeleven en meebidden met de lijdende wereld. Toch moeten we niet vergeten dat, hoewel het de grootste plaag van de afgelopen 100 jaar lijkt te zijn, het huidige lijden in de wereld geen verrassing kan heten. Zelfs in het licht van de historie van pandemieën (zo ver het ons bekend is), lijkt het coronavirus de top 10 niet eens te gaan bereiken. Tegelijkertijd is het feit dat dit blijkbaar ‘normaal’ is, niet echt een geruststelling. Waar is God in al dit lijden? Dit is waar de ware betekenis van de ware lijdensweek om de hoek komt kijken. De lijdensweek geeft namelijk niet alleen een antwoord op deze vraag, het geeft ook een oplossing.

Verlangen naar genezing
De lijdensweek draait namelijk om Jezus Christus. En deze Jezus Christus was niet zomaar een mens, Hij was volledig mens, en tegelijkertijd volledig God. Tijdens Zijn leven bewees Hij al dat Hij de macht had om ziekte en lijden te verbreken. Soms was Hij de hele dag bezig met het genezen van mensen. Mensen kwamen overal vandaan, in de hoop dat ze door Hem genezen zouden worden. En als klap op de vuurpijl beweerde Hij ook nog de beloofde Messias te Zijn, Die, zo had Jesaja al voorzegd, voor goed af zou rekenen met de ziekte en het lijden van de mensen, en hen zou genezen (Jes. 53:4-5). Is dat niet precies waar ieder mens, ook op dit moment, naar verlangt?

Toch had Jesaja ook al voorspeld dat deze genezing niet plaats zou vinden zonder slag of stoot. Er zou eerst een groot lijden aan voorafgaan. Er zou een lijdensweek komen. Maar deze lijdensweek zou geen ‘normale,’ menselijke lijdensweek worden – zoals we die in de historie van de mensheid al zo vaak hebben gezien. Nee, het zou een unieke, goddelijke lijdensweek worden. 

De ultieme oorzaak
Het doel van Jezus’ komst was namelijk niet ten eerste om het coronavirus uit te roeien. Je zou kunnen zeggen dat het uitbannen van ziekte, pijn en lijden, op een bepaalde manier, een bijwerking was van Zijn werk. Jezus kwam namelijk voor de diepere oorzaak van ziekte, pijn en lijden in deze wereld: de zonde. De ware ziekte is de zonde; pijn en lijden zijn slechts de symptomen. De Bijbel leert ons, zonder voor iedere specifieke situatie een gedetailleerde uitleg te geven, dat deze wereld gebroken is omdat wij als mensen in opstand zijn gekomen tegen onze Schepper. En door deze verschrikkelijke rebellie tegen onze heilige, liefdevolle en rechtvaardige Schepper, hebben we onszelf in de ellende gestort. De vloek die over deze schepping ligt, die juist in deze tijd zo duidelijk zichtbaar wordt, kent haar oorzaak in de opstand van de mens tegen een heilige God. De ware ziekte in deze wereld is de zonde; pijn en lijden zijn slechts de uitwerking ervan. 

De vloek die over deze schepping ligt, die juist in deze tijd zo duidelijk zichtbaar wordt, kent haar oorzaak in de opstand van de mens tegen een heilige God. De ware ziekte in deze wereld is de zonde; pijn en lijden zijn slechts de uitwerking ervan. 

Het coronavirus, de historie van pandemieën, of welk pijn en lijden dan ook, bevestigt eigenlijk wat de Bijbel al van oudsher beweert: zonde leidt tot pijn, lijden en dood. Vanuit een Bijbels perspectief kunnen we niet anders dan concluderen dat lijden normaal is in een gebroken, zonde-zieke wereld. En dit brengt ons terug bij die lijdensweek. Het unieke van de lijdensweek is namelijk niet dat zondige mensen, geboren in een gebroken wereld, lijden ondergaan; het unieke van de lijdensweek is dat de zondeloze Godmens, door Wie deze wereld geschapen werd, vrijwillig lijden onderging. 

Het werk van Christus
Hij kwam niet alleen om de ziekte en het lijden op zich te nemen, Hij kwam om de ultieme oorzaak van iedere vorm van gebrokenheid te verbreken en onze relatie met God te herstellen. Onze zonde en ongerechtigheden maken scheiding tussen ons en onze God (Jes. 59:2), maar Jezus kwam om die zonde en die ongerechtigheden op zich te nemen:

Voorwaar, onze ziekten heeft Híj op Zich genomen,
onze smarten heeft Hij gedragen.
Wíj hielden Hem echter voor een geplaagde,
door God geslagen en verdrukt.
Maar Hij is om onze overtredingen verwond,
om onze ongerechtigheden verbrijzeld.
De straf die ons de vrede aanbrengt, was op Hem,
en door Zijn striemen is er voor ons genezing gekomen.
Wij dwaalden allen als schapen,
wij keerden ons ieder naar zijn eigen weg.
Maar de HEERE heeft de ongerechtigheid van ons allen
op Hem doen neerkomen. (Jesaja 53:4-6)

Jezus stierf een verstikkingsdood aan het meest verschrikkelijke martelwerktuig van de historie: het kruis. Hij gaf vrijwillig Zijn leven, de rechtvaardige toorn van God over onze zonden kwam op Hem. Hij, de Enige die de dood juist niet verdiende, stierf in de plaats van zondaren. Maar: Hij stond op uit de dood – als teken dat Zijn offer door God de Vader was aangenomen – zodat ieder die zich tot Hem zou keren in geloof, genezing zou ontvangen. Genezing, ten eerste van zonde, en uiteindelijk genezing van iedere vorm van ziekte, pijn en lijden; wanneer Hij komt op de wolken en alle dingen nieuw maakt.

Het unieke van de lijdensweek is niet dat zondige mensen, geboren in een gebroken wereld, lijden ondergaan; het unieke van de lijdensweek is dat de zondeloze Godmens, door Wie deze wereld geschapen werd, vrijwillig lijden onderging. 

Genadetijd
Tot het moment dat Hij komt, mogen we weten dat het genadetijd is. En hoewel we moeten oppassen om God allerlei beweegredenen toe te kennen, mogen we weten dat ook het coronavirus ten diepste een genadige oproep van God is. Denk maar eens aan de woorden van Jezus in Lukas 13:1-5:

Er waren juist op dat tijdstip enigen bij Hem, die Hem berichtten over de Galileeërs van wie Pilatus het bloed met hun offers vermengd had. En Jezus antwoordde en zei tegen hen: Denkt u dat deze Galileeërs grotere zondaars zijn geweest dan alle andere Galileeërs, omdat zij zulke dingen geleden hebben? Ik zeg u: Nee, maar als u zich niet bekeert, zult u allen evenzo omkomen. Of die achttien, op wie de toren in Siloam viel en die daardoor gedood werden, denkt u dat zij meer schuld hebben gehad dan alle andere mensen die in Jeruzalem wonen? Ik zeg u: Nee, maar als u zich niet bekeert, zult u allen evenzo omkomen.

De lijdensweek van 2020, waarin christenen overal ter wereld stilstaan bij dat verlossende werk van Christus, is niet anders dan in andere jaren. God zit nog steeds op de troon, Jezus Christus zit nog steeds aan Zijn rechterhand, Zijn offer is nog steeds geldig, en nog steeds geldt de oproep: ‘Geloof in de Heere Jezus, en u zult zalig worden’ (Hand. 16:31). Laten we deze Pasen stilstaan bij het lijden in deze wereld; maar laat dat lijden ons vooral leiden tot het overdenken en het spreken over Zijn lijden – het lijden dat ons genezing bracht.