Vrouwen, onzekerheid, en het zelfhelp evangelie

Ik ben bang dat we onzekerheid verkeerd vaststellen. Met als gevolg dat we er ook verkeerd mee omgaan.

De eerste keer dat ik mij dit realiseerde was na het worstelen met onzekerheid in verschillende gebieden van mijn leven. Ik verslond elk boek en artikel dat ik kon vinden dat over zelfvertrouwen ging. Ik las verzen over Gods plezier in mij. Ik vertelde mezelf Bijbelse waarheden over mijn identiteit in Christus. Ik deed dit alles maandenlang en aan het einde van het verhaal realiseerde ik me: Het heeft allemaal niets geholpen.

Ik wist dat God van me hield. Ik wist dat ik naar Zijn evenbeeld gemaakt was. Ik wist dat ik geschapen was met een doel. Ik geloofde het allemaal. Toch raakte niets de diepte van de onzekerheid in mij. Dat was zo, tot ik het kleine maar krachtige boek ‘The Freedom of Self-Forgetfulness’ van Tim Keller las. Daarna begreep ik waarom deze Bijbelse boodschappen niet werkten.

Het probleem, ontdekte ik, was een gapend gat in het Christelijke onderwijs, vooral richting vrouwen.

Twee bronnen van onzekerheid
Ik kwam tot het besef dat er twee primaire bronnen van onzekerheid bestaan. De eerste is waar we het de hele tijd over hebben: een lage eigenwaarde. Geestelijk gezien denk ik dat een slecht zelfbeeld het gevolg is van het niet kunnen kijken naar onszelf zoals God dat doet. Als ons zelfbeeld vooral gevormd wordt door wonden en leugens, dan is de pijn echt en schadelijk, en heeft het Evangelie er een antwoord op. God verlangt absoluut naar het genezen van ons zelfbeeld door het langs de waarheid van Zijn Woord te leggen. Het is goed om met Bijbelse bevestiging te reageren op een laag zelfbeeld.

Alleen, er is een tweede oorzaak van onzekerheid, eentje die we eigenlijk nooit benoemen. Voor velen van ons is de bron van onzekerheid niet een laag zelfbeeld, maar egoïsme. We moeten niet hoger gaan denken van onszelf maar juist minder.

Voor heel veel van ons is de bron van onzekerheid niet een laag zelfbeeld, maar egoïsme. We moeten niet hoger gaan denken van onszelf maar juist minder.

De reden dat egoïsme leidt tot onzekerheid is dat er veel meer op het spel komt te staan – bij het daten, het opvoeden van onze kinderen, werken en dienstbaar zijn – door alles om te zetten naar graadmeters van onze eigenwaarde. Elke minachting, afwijzing, en ongemakkelijke situatie moet aan onszelf liggen. Zo’n focus is vernietigend.

Natuurlijk is het niet altijd makkelijk om een laag zelfbeeld te onderscheiden van egoïsme. De twee ontmoeten en overlappen elkaar, en soms leidt de één tot de ander. Het is alleen wel cruciaal het verschil te kennen; ze hebben namelijk verschillende oplossingen. Als we ons egoïsme op dezelfde manier gaan bestrijden als een laag zelfbeeld – door bevestiging – maakt dat het probleem alleen maar groter. Bevestiging voedt de focus op onszelf, in plaats van dat het ons ervan bevrijdt.

De enige mogelijkheid om weg te lopen van zelfgerichtheid is minder egoïsme. Dat is ook de reden dat de Christelijke boodschap van ‘geloof in jezelf’ niet hielp. In plaats van het probleem op te lossen maakte dat het alleen maar erger. In plaats van weg te kijken van mezelf, had ik mezelf een spiegel gegeven met een Jezus tint. Wat ik echt nodig had was vrijheid van het constant denken aan mijzelf, zelfs als de gedachten positief waren.

Grenzen aan zelfhulp
Veel zelfhelp evangeliën proberen een oplossing te bieden door te zeggen dat we onze waardigheid moeten herstellen als beelddragers van God en onze identiteit in Christus moeten claimen. Maar dit type van bevestiging heeft uiteindelijk een begrensde effectiviteit. Na een tijdje raken we ons plafond.

De reden dat zelfhelp oplossingen altijd tekortschieten is dat Jezus niet centraal staat. Wij staan centraal, en, een mensgericht evangelie is een niet-reddend evangelie.

Dat is de valkuil van veel populair Christelijk onderwijs. Als de meerderheid van de boodschap aan vrouwen gaat over schoonheid en eigenwaarde, zullen we langzaam het idee krijgen dat Jezus naar de wereld kwam en stierf, simpelweg om ons te helpen om van onszelf te houden. Om de woorden uit Jesaja 49:6 te gebruiken: Het is te gering.  

Vrouwen kunnen het idee krijgen dat Jezus naar de wereld kwam en stierf, simpelweg om ons te helpen om van onszelf te houden.

Een Godvrezend zelfbeeld is gezond en goed, maar we kunnen niet leven van een evangelie met zelfingenomenheid als kern van de boodschap. Misschien gaat het in tegen onze intuïtie, maar het ik-gerichte evangelie kan ons niet de vrijheid geven waar we zo naar verlangen. Het vergroot simpelweg onze last en het verschrompelt ons geloof.  

Daarom roept God ons in een groter verhaal: voor Hem leven, in plaats van voor onszelf. Wanneer we de focus op onszelf – onze angsten, ons voorkomen, ons succes, onze twijfel aan onszelf – vervangen door een focus op Christus alleen, dan zullen we de vrijheid ontvangen waarvoor we geschapen waren.

Eindelijk leren we vrij te zijn van onze ik.

Bron: The Gospel Coalition.